www.rechtspraak.nl

Alle landelijke nieuwsberichten van de Rechtspraak
  1. Bezoek blijft uitzondering; e-mail en briefpost heeft voorkeur

    Waar mogelijk gaan vanaf 1 juni de centrale (informatie)balies van rechtbanken en gerechtshoven voorzichtig weer open. Wel blijft het de bedoeling om bezoek aan de gerechtsgebouwen zoveel mogelijk te beperken om verspreiding van het coronavirus te voorkomen. Daarom wordt mensen gevraagd zoveel mogelijk per e-mail of briefpost stukken in te dienen of bijvoorbeeld een uittreksel uit het gezagsregister aan te vragen, zoals dit de afgelopen tijd ook al werd gedaan. Als een bezoek aan het gerechtsgebouw toch noodzakelijk is, wordt gevraagd vooraf op rechtspraak.nl informatie over de lokale situatie te bekijken.

    Aanpassingen

    De centrale balies waren sinds halverwege maart beperkt toegankelijk vanwege de uitbraak van het coronavirus. De Rechtspraak heeft de afgelopen weken zijn gebouwen aangepast aan een samenleving waar anderhalve meter afstand de norm is. Deze ingrepen maken het mogelijk om op een aantal locaties de centrale balies weer te openen. Bij de balies kunnen bezoekers van gerechtsgebouwen als eerste terecht voor vragen en het afhandelen van bepaalde administratieve zaken.

    Lokale verschillen

    Niet elk gerechtsgebouw is even coronabestendig te maken, bijvoorbeeld als het gaat om een monumentaal pand. Daarom kunnen er lokale verschillen zijn in de manier waarop de centrale balie toegankelijk is.

    Lees meer over de lokale aanpassingen per gerecht op de speciale
    coronapagina
    op rechtspraak.nl.

  2. De Rechtspraak heeft de wrakingscijfers over 2019 nader uitgesplitst. Wie wil weten hoe vaak een rechter wordt gewraakt (een middel dat partijen in een rechtszaak kunnen inzetten als ze de rechter partijdig vinden) kon tot voor kort alleen zien hoeveel verzoeken er zijn ingediend om de rechter te vervangen en hoe vaak die zijn toegekend. Nu is ook de verdeling over de verschillende rechtsgebieden in kaart gebracht, en hoe het is afgelopen met verzoeken die niet zijn ingewilligd. Zo’n uitgebreid overzicht wordt voortaan in het jaarverslag van de Rechtspraak opgenomen, met ingang van verslagjaar 2020.

    Wraking

    Wie in een rechtszaak verwikkeld is, moet erop kunnen vertrouwen dat rechters onafhankelijk en onpartijdig te werk gaan. Als een rechtzoekende twijfelt of de rechter wel onpartijdig is, kan hij hem wraken. Dan wordt de wrakingskamer (bestaande uit andere rechters) opgeroepen, die nagaat of inderdaad de schijn van partijdigheid is gewekt. In dat geval wordt de gewraakte rechter vervangen door een collega. Dit is een belangrijk middel om de integriteit van de rechtspraak te waarborgen.

    Vaak ten onrechte

    In de praktijk blijkt dat verreweg de meeste wrakingsverzoeken niet slagen. Veel verzoeken hebben betrekking op hoe de rechter zich gedraagt of zijn gericht tegen de rechterlijke macht als geheel, die bijvoorbeeld corrupt of te weinig onafhankelijk wordt gevonden. Partijen kunnen ook wraken uit onvrede over een beslissing van de rechter of om tactische redenen, zoals tijdwinst. Wraking is echter alleen bedoeld voor klachten over een gebrek aan onpartijdigheid, uitsluitend van de rechter die de zaak behandelt. Dat dit middel vaak ten onrechte wordt ingezet, heeft geleid tot vragen: zou de wrakingsprocedure misschien aangepast moeten worden? Om die reden besloot de Rechtspraak een preciezer beeld te geven van de afloop van wrakingsverzoeken.

    Cijfers over 2019

    Vorig jaar zijn in totaal 693 wrakingsverzoeken ingediend, waarvan er 20 gegrond zijn verklaard en 340 ongegrond. In 14 zaken heeft de rechter berust – dat betekent dat hij zich terugtrekt zonder dat de wrakingskamer in actie komt – en 15 wrakingsverzoeken zijn nog in behandeling. Verder zijn 133 verzoeken niet-ontvankelijk verklaard en 121 kennelijk niet ontvankelijk of kennelijk ongegrond. Dat gebeurt als direct duidelijk is dat het verzoek geen betrekking heeft op onpartijdigheid.

    Verwarring over cijfers

    Vorige week ontstond verwarring over de cijfers. In het jaarverslag over 2019 (pdf#page=71, 0 B) staat dat 17 wrakingsverzoeken gegrond zijn verklaard. Inmiddels heeft de wrakingskamer in meer zaken uitspraak gedaan en is dat aantal gestegen tot 20.
    Advocaten meldden op grond van de nieuwe, uitgesplitste cijfers (zie de tabel hieronder) dat het aantal geslaagde wrakingen 2 keer zo hoog is als in het jaarverslag is vermeld. Zij telden de categorie ‘berusting’ op bij de gegronde verzoeken en kwamen zo tot 34. Dat een rechter berust, hoeft echter niet te betekenen dat het verzoek zou zijn toegewezen als de warkingskamer het had behandeld. Rechters kunnen ook berusten omdat ze een langdurige wrakingsprocedure willen vermijden of omdat de relatie met de rechtzoekende zo verstoord is, dat het goed kan zijn als een andere rechter de zaak overneemt.

     
    StrafBestuurCivielOverigTotaal
    Kennelijk niet ontvankelijk1244537116
    Kennelijk ongegrond03306
    Ongegrond117591631340
    Niet ontvankelijk1834783133
    Ingetrokken18823049
    Berusting40100

    14

    Gegrond73100

    20

    Nog openstaand3660

    15

    Totaal

    179

    157

    346

    11

    693

    Meer weten?

    Zie het themadossier over wraking.

  3. Fysieke aanwezigheid bij zittingen stap voor stap weer mogelijk

    Vanaf maandag 11 mei wordt het stap voor stap mogelijk om rechtszaken weer in fysieke aanwezigheid van procespartijen in de zittingszaal te behandelden. Gerechtsgebouwen zijn de afgelopen weken aangepast aan een samenleving waar anderhalve meter afstand de norm is. Primair gaat het om strafzaken, jeugd(straf)zaken en familiezaken. Het uitgangspunt blijft dat andere rechtszaken zoveel mogelijk met een videoverbinding of telefonisch worden behandeld of schriftelijk worden afgedaan.

    Door de uitbraak van het coronavirus zijn gerechtsgebouwen sinds 16 maart beperkt toegankelijk. Deze vergaande maatregel werd genomen in het belang van de gezondheid van mensen die betrokken zijn bij rechtszaken en de volksgezondheid in het algemeen. Wekelijks behandelt de Rechtspraak tienduizenden zaken. Betrokkenen willen begrijpelijkerwijs een zitting vaak fysiek bijwonen en regelmatig zijn mensen dit zelfs verplicht, zoals bijvoorbeeld getuigen die zijn opgeroepen. Daarnaast werken meer dan 10.000 mensen bij de Rechtspraak en zijn tal van professionals als advocaten, officieren van justitie, de reclassering en mensen van bijvoorbeeld Slachtofferhulp normaal gesproken aanwezig bij zittingen. Rechtspraak brengt veel mensen op de been, wat de afgelopen weken niet mogelijk was gezien de maatregelen die genomen waren tegen de verspreiding van het virus.

    Onmisbaar

    Rechtspraak is onmisbaar in een democratische rechtsstaat en in het persoonlijke leven van mensen. Rechten moeten beschermd worden en vaak zorgt een rechterlijk oordeel ervoor dat mensen een streep kunnen zetten onder het verleden en weer verder kunnen met hun leven. Ook voor de economie en de veiligheid in de samenleving is een goed functionerende rechtspraak onmisbaar. Daarom heeft de Rechtspraak de afgelopen weken alles op alles gezet om zoveel mogelijk zaken te behandelen. Schriftelijk, via skype, telehoren en telefoon. Ten opzichte van het normale aantal beslissingen is de afgelopen weken 75 procent gehaald. Inmiddels zijn alle gerechtsgebouwen aangepast aan de eis van anderhalve meter afstand, onder meer met looplijnen, plexiglasschermen en een aangepaste toegangscontrole. Ook zijn afspraken gemaakt met bijvoorbeeld het Openbaar Ministerie (OM), de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) en de advocatuur over hoe om te gaan met de uitzonderlijke situatie die is ontstaan door de uitbraak van het coronavirus.

    Fysieke zittingen

    Door de aanpassingen zijn vanaf 11 mei stap voor stap steeds meer fysieke zittingen op veilige en verantwoorde wijze mogelijk. Alleen in zaken waarin een zitting met fysieke aanwezigheid van partijen noodzakelijk is, worden partijen én Rechtspraakmedewerkers opgeroepen naar het gerecht te komen. De betrokken partijen horen (of hebben al reeds gehoord) van de rechtbank of het gerechtshof wanneer en hoe (via telefonische beeldverbinding of in fysieke aanwezigheid) hun zaak wordt behandeld. Daarnaast blijven rechters rechtszaken zoveel mogelijk met een videoverbinding of telefonisch behandelen en worden rechtszaken waar mogelijk schriftelijk afgedaan.

    Publiek

    Het is op dit moment nog niet mogelijk voor publiek om zittingen bij te wonen. Voor journalisten geldt dat er plek is voor 3 verslaggevers bij een zitting. Als het lokaal mogelijk is om veilig meer journalisten te ontvangen, is daar ruimte voor. Waar nodig worden ook livestreams ingezet en er worden zoveel mogelijk uitspraken gepubliceerd op rechtspraak.nl.

    Uitbreiding

    Hoeveel zaken er behandeld kunnen worden in fysieke aanwezigheid van procespartijen hangt onder meer af van de mate waarin een gerechtsgebouw coronabestendig te maken is en de capaciteit in het cellencomplex en bij de vervoerder. Dat kan lokaal verschillen. Elk gerecht bekijkt per rechtsgebied in welke mate uitbreiding de komende periode mogelijk is. Daarover vindt lokaal overleg plaats met OM en advocatuur en met andere ketenpartners.

    Daarnaast komen er ruimere openingstijden voor gerechtsgebouwen, zodat zittingen ook vroeg in de ochtend of aan het begin van de avond gehouden kunnen worden. Deze werkwijze vraagt flexibiliteit van alle betrokkenen. Ook hierover vindt op lokaal niveau overleg plaats met de betrokken professionals.

    Aanpassing

    De komende tijd bekijkt de Rechtspraak doorlopend of aanpassing van de maatregelen mogelijk is. Bijvoorbeeld wat betreft de aanwezigheid van publiek en uitbreiding van het aantal en het soort zaken dat in aanmerking komt voor een fysieke zitting. Hierover volgt dan vanzelfsprekend verdere berichtgeving.

    Lees meer over de geldende regelingen en de lokale aanpassingen op onze speciale coronapagina op rechtspraak.nl.

  4. Het Kenniscentrum Cybercrime van de Rechtspraak heeft een e-book (pdf, 2,5 MB) gepubliceerd over juridische en digitaal-technische aspecten van strafvervolging bij zaken met betrekking tot digitale kinderpornografische afbeeldingen (art. 240b Sr). Het Kenniscentrum stelt het e-book ter beschikking omdat bij dit soort zaken basiskennis van bijvoorbeeld ICT-techniek onontbeerlijk is. Deze kennis is niet altijd onderdeel van de opleiding van juridische professionals en in de praktijk bestaan veel vragen over het onderwerp.

  5. De Tijdelijke wet COVID-19 Justitie en Veiligheid(de corona-spoedwet) is vandaag in het Staatsblad gepubliceerd en daarmee in werking getreden. Sommige bepalingen gelden met terugwerkende kracht vanaf 16 maart. De wet is bedoeld om het wetgevingsproces, de rechtspraak en het openbaar bestuur zo goed mogelijk te laten functioneren onder de beperkende coronamaatregelen en geldt tot 1 september 2020, maar kan zo nodig met telkens 2 maanden worden verlengd. 

    Videoverbinding of telefoon

    De spoedwet regelt onder andere dat de Rechtspraak in meer gevallen elektronische communicatiemiddelen kan inzetten, zodat advocaten en procespartijen niet fysiek aanwezig hoeven te zijn in de rechtszaal maar zaken toch zoveel mogelijk kunnen worden behandeld. Voor civiele en bestuursrechtelijke zaken maakt de spoedwet mogelijk - met terugwerkende kracht vanaf 16 maart -  dat de mondelinge behandeling plaatsvindt via een videoverbinding of, als het echt niet anders kan, per telefoon. De rechter bepaalt de wijze van behandeling, waar mogelijk na overleg met betrokkenen.

    Kantonzaken

    Wie voor de kantonrechter wordt gedaagd hoeft niet naar de rechtszaal te komen, maar kan per brief, e-mail of telefonisch aangeven dat hij wil opkomen tegen de dagvaarding. Dat staat in een brief die met de dagvaarding wordt meegestuurd. Daarin wordt duidelijk uitgelegd hoe de gedaagde contact kan opnemen met het gerecht.

    Strafzaken

    Voor strafzaken geldt dat de bestaande mogelijkheid om mensen te horen, verhoren of ondervragen via een videoverbinding tijdelijk wordt verruimd; hiervoor kan ook gebruik worden gemaakt van (groeps)telefonie. Gaat het om beslissingen over vrijheidsbeneming, zoals voorgeleiding voor de rechter-commissaris in verband met inbewaringstelling of een zitting over een vordering tot gevangenhouding of gevangenneming, dan moeten rechter en verdachte elkaar kunnen zien en mag alleen in uiterste noodzaak worden uitgeweken naar de telefoon.
    De wet biedt ook een tijdelijke voorziening om fysieke zittingen in strafrechtelijke procedures te vervangen door een mondelinge behandeling via de telefoon, maar dat geldt niet voor de inhoudelijke behandeling van de strafzaak (in verband met het belang van openbaarheid) of wanneer gevangenneming of –houding aan de orde is.

Deze website maakt gebruik van cookies.

We gebruiken alleen cookies om anonieme statistieken bij te houden, Lees meer

Oké, geen probleem.

Cookiewetgeving 
Wij maken op deze website gebruik van cookies. Een cookie is een eenvoudig klein bestandje dat met pagina’s van deze website wordt meegestuurd en door u browser op de harde schrijf van uw computer wordt opgeslagen. De daarin opgeslagen informatie kan bij een volgend bezoek weer naar onze servers teruggestuurd worden.

Gebruik van sessiecookies
Met behulp van een sessiecookie kunnen wij zien welke onderdelen van de website u met dit bezoek hebt bekeken. Wij kunnen onze dienst daardoor zoveel mogelijk aanpassen op het surfgedrag van onze bezoekers. Deze cookies worden automatisch verwijderd zodra u uw webbrowser afsluit.

Google Analytics
Via onze website wordt een cookie geplaatst van het Amerikaanse bedrijf Google, als deel van de Analytics-dienst. Wij gebruiken deze dienst om bij te houden en rapportages te krijgen over hoe bezoekers de website gebruiken. De informatie die Google verzamelt wordt zo veel mogelijk geanonimiseerd. Uw IP-adres wordt nadrukkelijk niet meegegeven. Google stelt zich te houden aan de Safe Harbor principles en is aangesloten bij het Safe Harbor-programma van het Amerikaanse Ministerie van Handel. Dit houdt in dat er sprake is van een passend beschermingsniveau voor de verwerking van eventuele persoonsgegevens.

In- en uitschakelen van cookies
Meer informatie omtrent het in- en uitschakelen en het verwijderen van cookies kunt u vinden in de instructies en/of met behulp van de Help-functie van uw browser.

Meer informatie over cookies?
Op de volgende websites kunt u meer informatie over cookies vinden:
 
www.cookierecht.nl 
www.opta.nl 
www.consuwijzer.nl

 

Klik hier >> om verder te gaan naar de homepage